Toelichting op de Kandidaatkiezer

Hieronder volgt een uitgebreide toelichting op de Kandidaatkiezer in de vorm van een verhaal over alle afwegingen die bij zo’n initiatief gemaakt moeten worden. We beginnen met een vraag en antwoord tekst voor de kiezers en een korte aanwijzing voor de kandidaat. Daarna volgen teksten over meerdere elementen van de Kandidaatkiezer, zie hieronder voor een snelle link.

Kiezer: het gebruik van de Kandidaatkiezer

Naar wij hopen wijst de Kandidaatkiezer zichzelf, maar we kunnen ons voorstellen dat er vragen zijn. 
Dit zijn onze antwoorden
Vraag:
“Waar begin ik?”
Antwoord:
het makkelijkste gaat dit door naar de pagina te gaan met de logo’s van alle partijen. Kies dan voor het logo van de partij die het dichtste bij uw voorkeur ligt. Eventueel kunt u voor het bepalen van de voorkeur nog de Stemwijzer of een vergelijkbare website gebruiken. Lukt het niet bij de ene partij, ga dan naar de andere.
Vraag:
“en daarna?”
Antwoord:
na die selectie kiest u de provincie waar u woont. Op die pagina gekomen, heeft u een aantal knoppen die u zowel boven als naast de pagina aantreft. Met deze knoppen maakt u uw selectie. Elke kandidaat heeft een eigen profiel. Er kan altijd weer worden teruggaan en een nieuwe selectie worden gemaakt. Als je al weet wat je wilt vragen, kan je ook van de zoekfunctie bovenaan de pagina gebruik maken.
Vraag:
“wat als ik nog meer wil weten?”
Antwoord:
elk profiel omvat ook verbindingen (links) met de website van de kandidaat of diens partij en naar de eigen social media. Kijk anders direct op de websites van de politieke partijen.
Vraag:
“zitten alle partijen in de Kandidaatkiezer? ”
Antwoord:
wij streven ernaar alle officiële partijen zoals die door de Kiesraad zijn goedgekeurd in de Kandidaatkiezer te brengen. Dat doen we zodra de informatie is aangeleverd. Gelet op de korte tijd tot aan de verkiezingen, wachten wij niet tot alles compleet is.
Vraag:
“er zitten kandidaten met meerdere keren hetzelfde nummer in. Hoe kan dat? ”
Antwoord:
de Kieswet verdeelt Nederland in 20 ‘kieskringen’. Meestal lopen deze samen met de provinciegrens, maar voor de provincies met de meeste inwoners geldt een opdeling. Een aantal partijen, waaronder CDA, D66 en SP, hebben voor deze kieskringen aparte kandidaten op hun ‘staartlijst’. Van de kiezer kan niet verwacht worden dat hij of zij weet waar de grenzen van de kieskringen lopen. De kandidaten geven deze informatie daarom in hun profiel. Hieronder wordt in de toelichting meer informatie gegeven over de indeling van de kieskringen. Voor meer informatie over kieskringen bij de kiesraad zelf: https://bit.ly/3a5VeMF
Vraag:
“hoe gaat dat, stemmen? ”
Antwoord:
voor het kiezen in het stemhokje is het belangrijk de instructies van de gemeente op te volgen. In ieder geval heeft iedereen een oproep en een identiteitsbewijs nodig. Vraag de gemeente als je twijfels hebt.
Niemand mag met je meegaan in het stemhokje. Dus als het lastig is om de keuze te bepalen, omdat bijvoorbeeld lezen lastig gaat, of er een andere beperking is, dan is het zaak om vooraf hulp te vragen. Aarzel niet om daar om te vragen. Maar maak wel zelf de beslissing. Het is jouw keuze.

Stemmen is een recht en een voorrecht en iedere stem telt!
Voor meer informatie: zie de website van de Kiesraad https://www.kiesraad.nl of die van uw eigen gemeente.

Kandidaat: een plaats op de Kandidaatkiezer

Wij verwelkomen zoveel mogelijk kandidaten en hun profielen. De kandidaat geeft in een formulier zelf aan wat gepubliceerd wordt en is daar ook zelf voor verantwoordelijk. Kandidaten hebben de keuze om naast de publicatie van een foto ook nog een video of een podcast te plaats. Vragen van en over een kandidaat kunnen het beste via de eigen partij lopen. Zij hebben onze contactgegevens.

Kieskringen Zuid-Holland: lijst + 4x staartlijst

De kieswet heeft alle partijen de mogelijkheid geboden om verschillende kandidaten per ‘kieskring’ op de lijst te zetten. Het grote vel met lijsten vol kandidaten is in werkelijkheid niet 1 vel, maar per kieskring een ander vel. Kandidaten van (kleinere) partijen die er niet in geslaagd zijn om in een kieskring voldoende ondersteuningsbetuigingen te krijgen, kunnen in die kieskring niet gekozen worden en komen dus ook niet op het vel met lijsten voor.

In de praktijk zetten de meeste partijen in elke kieskring dezelfde kandidaten in, maar slechts een beperkt aantal partijen – CDA, D66 en SP - maakt gebruik van de mogelijkheden om ‘staartlijsten’ in te zetten. Geen partij doet dat actiever dan het CDA, vanuit de redenering dat dit de kiezer laat zien dat de partij lokaal geworteld is en overal goede kandidaten heeft. Op al deze kandidaten kan gestemd worden. Dat zijn dan echte voorkeurstemmen.

Vooral in Zuid-Holland is dan de keuze groot, want deze provincie is verdeeld in 4 kieskringen: nr. 12 (Den Haag), 13 (Rotterdam), 14 (Dordrecht) en 15 (Leiden).

Het CDA Zuid-Holland heeft 10 kandidaten op de landelijke lijst van 1 t/m 50. Daarnaast heeft de partij kandidaten in elk van de kieskringen. Elke kandidaat maakt ten minste op diens profiel in de Kandidaatkiezer melding van de betrokken kieskring.

Het verhaal van de Kandidaatkiezer

Aanleiding

Het idee voor een Kandidaatkiezer is een praktisch voorbeeld van Meer d>n Nu. Twee kandidaten voor de verkiezing van 17 maart 2021 vroegen rond de jaarwisseling aan de initiatiefnemer om steun. Beiden stonden om uiteenlopende redenen ergens rond plaats 45 voor hun partij op de lijst. Hele goede kandidaten, maar normaal zijn plaatsen rond de 40 ook voor grote partijen kansloos. In ieder geval wilden ze stemmen binnenhalen. Dat was nog niet zo eenvoudig. Zeker in coronatijd zijn er namelijk niet veel opties voor het voeren van campagnes. De landelijk media kijken vooral naar de lijsttrekker, lokaal zijn er geen borden, posters of evenementen en langs de deur gaan kan ook al niet. Iedereen zit al op social media, dus hoe bereik je dan nog de kiezers?
In het Hier en Nu is toen het idee ontstaan voor wat nu de Kandidaatkiezer heet. Zorg voor een manier waarop de kiezer naar de kandidaat toe kan gaan, dat is het idee. Alle kiesgerechtigden krijgen vlak voor de verkiezing een groot vel met daarop letterlijk honderden kandidaten, maar op de lijsttrekker na, kent niemand de namen op de lijst. De namen aan de top van de lijst worden nog gekend en daar blijft het bij, terwijl het best zo zou kunnen zijn dat ze graag op iemand willen stemmen met een bepaalde deskundigheid, of dat de kandidaat uit dezelfde regio komt, hetzelfde geslacht heeft of andere kenmerken deelt. Dan is het prettig als die informatie voor jou als kiezer bij elkaar wordt gebracht en de kandidaten vindbaar worden. Zo simpel. Als idee.

Ontwikkeling

Het is een klein wonder dat het is gelukt om in drie weken een werkende aanpak te creëren. Een goed netwerk met daarin veel ervaren mensen hebben dat voor elkaar gekregen. Allemaal mensen die het boven op hun normale werk hebben gedaan, omdat ze ook gegrepen werden door het idee. De korte termijn dwong ons de aanpak simpel te houden en ook dat werkte goed uit. Tegelijk is het ontwikkelen van zo’n kandidaatkiezer ook een avontuur, zelfs voor wie, zoals de initiatiefnemer, al veertig jaar politieke ervaring heeft. Dat enthousiasme zorgt er ook voor dat het project erg snel groeit, bijvoorbeeld omdat er al er al snel voor wordt gekozen om niet alleen de eigen partij te willen bedienen, maar dat voor alle partijen wil doen. Dat is niet alleen een schaalsprong (richting meer dan duizend kandidaten!), maar stelt ook extra eisen aan zorgvuldigheid en onpartijdigheid. Je probeert te voorzien waar de gebruikers behoefte aan hebben, maar voldoen aan alle wensen staat al snel op gespannen voet met gebruiksgemak en gebrek aan gegevens. En zo wordt het al snel van een idee een puzzel die snel groter wordt. Dan moet je gevoel voor Meer d>n Nu hebben om door te gaan.

Wenselijkheid

Ook omdat je met een initiatief als dit iets groters raakt dat vroeg of laat vragen gaat oproepen. Is zo’n Kandidaatkiezer wel wenselijk?

Weinig dingen zijn vanuit het idee achter Meer d>n Nu belangrijker voor een samenleving dan een werkende democratie – zeker ook de democratie in het verlengde van de partijdemocratie. Daar moet een Kandidaatkiezer aan bijdragen of het in ieder geval niet in de weg zitten.

Eerst een beperking: er zijn in de loop van de tijd allerlei voorstellen gedaan om de democratie te versterken. Dat loopt van referenda tot en met kiezen op basis van een loterij (Van Reybroeck). Allen hebben hun voor- en nadelen. De kandidaatkiezer moet gezien worden als een manier om het bestaande bestel te verbeteren. Niet meer en niet minder. En om dat nog verder te beperken: geen instrument, hoe goed ook, kan tekorten compenseren in zoiets ultiem menselijks als een politieke democratie en al helemaal niet het menselijk tekort zelf.


Een kandidaatkiezer moet hier weer een stapje zijn in het op peil houden van onze partijdemocratisering door iets beter haalbaar te maken. In dit geval: het gekozen worden van kandidaten die onder andere omstandigheden letterlijk en figuurlijk niet gezien worden. Waar dit aan raakt is de balans tussen inhoud en persoon.

Meer dan de kop van de lijsten

Anders dan in de Angelsaksische landen, is ons parlementaire stelsel gebouwd op de uitwisseling van standpunten over de inhoud van het beleid. We kiezen een partij met een programma, niet een persoon met een ‘platform’. We werken met een lijst met daarachter vele namen, niet personen die hun eigen lijst mogen maken. Eigenlijk is daar nog nauwelijks iets aan veranderd. Net als vroeger zijn buiten de toppers de meeste Kamerleden onbekend. Net als vroeger gaat bijna alle aandacht naar de lijsttrekker uit en een paar personen daaromheen, vooral de bewindspersonen. Zij maken het verhaal van de politiek, het menselijk drama dat er zou moeten zijn.
Maar bestaande trends zijn in de loop van de tijd wel versterkt, dat verhaal is al maar belangrijker geworden. Wie daar niet direct inpast, en dat zijn veruit de meeste eenmaal gekozen kandidaten, is afhankelijk van het personeelsbeleid of de onmisbaarheid van het eigen specialisme voor voortzetting van het werk. Als dan tegelijk de gemiddelde leeftijd waarop kandidaten op een lijst worden gezet steeds lager wordt, zo ook dit keer, moet niemand vreemd opkijken als het verloop van Kamerleden steeds groter wordt. We hebben dus wel degelijk een probleem met ons lijstenstelsel.
Velen zullen zeggen dat het probleem nog veel dieper gaat. In deze verkiezing van 2021 zal er veel verwezen worden naar de analyse van Pieter Omtzigt over het falen of ontbreken van macht en tegenmacht. Anderen vinden dat overdreven. Maar wat iedereen er ook van vindt, het loont om na te denken over manieren om dat probleem snel minder acuut te maken en dat liefst zonder ingewikkelde wetgeving. Dat kan bijvoorbeeld door kiezers meer de kans te geven een eigen band met een Kamerlid op te bouwen. Het zal geen verrassing zijn dat daarin een middel als een Kandidaatkiezer heel nuttig kan zijn. Het potentieel zit dan onder de top van de lijsten, bij degenen die de landelijke televisie niet of zelden halen. Tegelijk moet er dan rekening worden gehouden met de reactie van een partij hierop. Het werkt niet als de band met de kiezer wordt versterkt ten koste van de partij. Heel concreet betekende dit dat, gesteld voor de keuze of we vanuit de locatie van de kiezer alles zouden opzetten of vanuit een partij, er voor dit laatste is gekozen. Gestart wordt steeds bij de keuze voor een partij, dan volgt via de provincie de plaats. Dat is ook logisch vanuit de inhoud.

Inhoud eerst

Nu kan je zeggen dat dit niet zo erg nodig is zolang de inhoud van het programma goed is. Inhoud hoort immers voor persoon te gaan. Dat is een meer dan redelijk standpunt en gelukkig kunnen we zeggen dat de Nederlandse politiek in vergelijking nog altijd behoorlijk inhoudelijk is. De vraag is of en hoe het nog beter kan. Er zijn hulpmiddelen gekomen zoals de Stemwijzer, Kieskompas en andere middelen. Peilingen en andere kiezersonderzoeken zijn nog minstens zo aanwezig als voorheen, maar het lijkt of we meer geleerd hebben over de beperkingen ervan en wijzer zijn geworden over de noodzaak van partijen om zelf standpunten te formuleren en niet alleen af te wachten tot de kiezer een mening heeft. Er valt wat te kiezen.

Dat is ook merkbaar aan het gegeven dat het aantal partijen dat zich bij de Kiesraad heeft gemeld hoger is dan ooit. Allemaal hebben ze verandering voor ogen. Bestaande partijen besteden meer werk aan hun programma dan ooit. Er melden zich ook meer kandidaten dan ooit bij de partijen. Allemaal staan ze klaar om mee te doen en om de inhoudelijke boodschap van de partij en henzelf te verspreiden. Dus we zouden heel goed in het verlengde van programma’s en stemwijzers de stap kunnen maken van de inhoud naar de persoon zonder inhoudelijk richtinggevoel te verliezen. Dus van de keuze voor een partij naar kenmerken van de kandidaat en dan weer verder naar diens motivatie en deskundigheid. Beide laatste punten zijn overigens niet gemakkelijk gebleken bij het bouwen van de Kandidaatkiezer. De keuze in deskundigheden moest tot drie beperkt worden en de benaming ervan past nooit helemaal. Omdat een kandidaat meer is dan diens deskundigheid, wordt ook ruimte gegeven voor een open tekstruimte die via de zoekfunctie of tags vindbaar is.  

Omkering: de kiezer naar de kandidaat toe

Het is file op de digitale snelweg. Zo’n 1300 kandidaten gaan op weg naar zo’n 13 miljoen kiesgerechtigden en je zou zeggen dat dit elke kandidaat ruim voldoende kiezers zou moeten opleveren. De werkelijkheid is echter dat de ‘bubbels’ waarin mensen zich op social media bevinden het heel lastig maken voor kandidaten om grotere aantallen mensen te bereiken. Hoe kom je daar doorheen? Partijen hebben zeer hun best gedaan om teams samen te stellen die individueel en gezamenlijk de boodschap afgeven: deze mensen zijn er voor jullie, de kiezer. Er is spreiding per provincie, geslacht, leeftijd en deskundigheid. De foto’s en video’s laten mooie, interessante mensen zien met veel meer accenten in kleding, kleur en voorkeur dan vroeger mocht of gebruikelijk was. Wat een feest. Kandidaten krijgen de gelegenheid om in aansprekende teksten zich nog verder voor te stellen. En dan? En dan nog gaat bijna alle aandacht alleen uit naar 20-30 bekende lijsttrekkers en bekende politici van alle partijen wordt al dat potentieel onmiskenbaar voor een te klein deel benut. Wat zonde.

Wat nu volgt is om het helemaal klein te maken naar de individuele beslissing van de kiezer. Want dit is geen verwijt aan ‘de’ media (nou ja, een beetje). Het heeft toch vooral te maken met hoe mensen met verkiezingen omgaan en hoe zij tegenover politiek staan. Het kan zijn dat de Lockdown ons meer gemotiveerd en beter geïnformeerd maakt dan ooit, maar het kan ook heel goed zijn dat de verkiezingen de rug worden toegekeerd en ingeruild voor ‘beter entertainment’. Een deel is super aangehaakt, een deel niet. Waar het om gaat is de mensen te vinden die in potentie geïnteresseerd zijn, maar niet door de lijsten heen kunnen kijken en wel hechten aan een ‘herkenbaar’ iemand. Die nu nog de dag voor de verkiezingen door de namen bladeren, TV kijken of zich ongemakkelijk door partner of vrienden laten adviseren. De gesprekken aan tafel, op de bank. ‘Weet jij iemand?’ ‘Nou nee, die niet?’ ‘Maar wie dan wel?’

De realiteit is dat te weinig mensen op de sites van politieke partijen gaan zoeken naar meer informatie. De realiteit is ook dat er überhaupt weinig gezocht en gelezen wordt - en niet alleen door laaggeletterden. Het kiezen gebeurt in gesprekken, uit gewoonte of door toevalligheden of uiterlijkheden. Niets mis mee, heel menselijk, maar het maakt het moeilijk om een kandidaat naar een kiezer te brengen. En zo kan het gebeuren dat bij wijze van spreken een kandidaat die in dezelfde straat woont, toch niet wordt overwogen. Daarom is het beter om het om te draaien: de kiezer naar de kandidaat toe te brengen. Zoals we dat eigenlijk al gewend zijn in bijvoorbeeld de huizenmarkt. Een plaats waar je naar toe wordt geleid om de kandidaat te vinden waarvan je misschien niet wist dat je die zocht, maar wel het beste past.

Beperkingen, waaronder privacy

Wat de bedoeling is van de Kandidaatkiezer is dus precies dit: een middel dat bij de hand kan worden genomen als dat gesprek wordt gevoerd of als er wordt gezocht naar iemand, een kandidaat, die nog niet is gevonden. De uiteindelijke keuze is uiteraard aan de kiezer zelf, in het stemhokje.

De kandidaatkiezer rijkt mogelijkheden aan, niet meer of minder. Daarin schuilt ook de beperking. Meerdere beperkingen zelfs: het aantal keuzes is niet oneindig en uiteindelijk zijn partij en kandidaten zelf verantwoordelijk voor welke informatie ze hebben aangeleverd. Niet voor niets voorziet de kandidaatkiezer erin om door te klikken naar sites en platforms van partijen en kandidaten om daar meer informatie te verkrijgen. Zijn we nog een stap verder in de ontwikkeling van de kiezer, dan wordt het logisch.

Waar we in ieder geval alles aan hebben gedaan is het bewaken van de privacy van de gebruikers. Dat gebeurt door het simpel te houden: geen vastleggen van persoonlijke gegevens, geen database, geen hijgerige cookies. Er valt niets te halen. Technisch is de kandidaatkiezer een goed beveiligde website en geen te downloaden app waarvoor ook gegevens moeten worden gebruikt. Uiteraard is het nadeel hiervan dat er nauwelijks data te delen zijn met partijen en kandidaten, maar in de tijden als deze zijn we liever safe dan sorry. Verder zullen de kosten voor de Kandidaatkiezer geen beperkingen opleveren. Met 20 euro per kandidaat als minimum is de drempel laag gehouden. Voor de kiezer is het gebruik uiteraard gratis. Op termijn hopen we de Kandidaatkiezer ook gratis te maken voor deelnemende partijen en hun kandidaten, op een uiteraard transparante wijze.

Perspectief

Zoals het begin van deze tekst schetst, is het idee begin januari geboren en heeft het eind van die maand al tot presentatie geleid van de Kandidaatkiezer. Dat kan ook alleen maar omdat de drie mensen die dit concreet hebben uitgewerkt daarvoor de kennis en ervaring hebben. Daarom durven we het ook aan om dit aan partijen en kandidaten aan te bieden. Uiteraard zijn we heel benieuwd naar de reactie van op de komst van de Kandidaatkiezer en zullen alles evalueren.

Het toekomstperspectief voor de Kandidaatkiezer is gericht op verbetering en het verbreden van draagvlak. Dat laatste primair bij de partijen zelf, maar ook bij de andere instituten in het veld van de verkiezingen. Draagvlak verwerven voor iets in de politiek arena is eerlijk gezegd een hachelijke onderneming en voor je het weet wordt alle snelheid gehaald uit een initiatief dat het nu van die snelheid moet hebben. Bruikbaarheid en toegankelijkheid zijn betere criteria om aan te toetsen. Daar wordt in ieder geval op ingezet.

De kandidaatkiezer is onderdeel van Hier en Nu. Het initiatief is zelf ontstaan in het hier en Nu. Dat is ook zoals het mag zijn. Het is een teken van Doekracht om dingen op te pakken en te realiseren. Het is om Nu van te genieten en dat doen we dan ook. Geen van ons wordt gemotiveerd door de centen, wel gaan de ogen glimmen bij het onderdeel mogen zijn van een verkiezingsavontuur. Tegelijk is er het besef dat er Meer d>n Nu is. Er is zeker kritiek mogelijk op ons kiesstelsel, maar er gaat heel veel goed. De vraag is hoe we meer, meer, Meer mogelijkheden scheppen om het nog beter te maken. Daar hoort een Kandidaatkiezer bij.

Peter Noordhoek
Uitgever
Uitgeverij
Uitgeverij

Meer dan Nu

Hier kunt u de uitgaven bestellen van uitgeverij Meer dan Nu. Het gaat enkel om publicaties waarvoor kosten zijn gemaakt en nu een prijs voor wordt gevraagd en/of een bestelmogelijkheid is gecreëerd.

Peter Noordhoek e.a.

This is a block of text. Double-click this text to edit it.
meer

Dichtbundels

This is a block of text. Double-click this text to edit it.
meer

Zorg en zeggenschap

This is a block of text. Double-click this text to edit it.
meer

Kinderboeken

This is a block of text. Double-click this text to edit it.
meer

Meer dan Nu

This is a block of text. Double-click this text to edit it.
meer

Beleid en Wetenschap 

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Dichtbundels

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Zorg en zeggenschap

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Kinderboeken

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Meer dan Nu

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Beleid en Wetenschap 

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Dichtbundels

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Zorg en zeggenschap

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Kinderboeken

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Meer dan Nu

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Beleid en Wetenschap 

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Dichtbundels

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Zorg en zeggenschap

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Kinderboeken

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Meer dan Nu

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Beleid en Wetenschap 

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Dichtbundels

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Zorg en zeggenschap

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Kinderboeken

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Meer dan Nu

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Beleid en Wetenschap 

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Dichtbundels

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Zorg en zeggenschap

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Kinderboeken

This is a block of text. Double-click this text to edit it.

Meer dan Nu

This is a block of text. Double-click this text to edit it.
Oosthaven 15-16 2801 PC Gouda
info@meerdannu.nl
T: 0182 684545
M: 06 53488078
@PeterNoordhoek
Wilt u een boek uitgeven via uitgeverij Meer dan Nu?
contact
star-oclosearrow-circle-o-downalign-justifycirclethumbs-up